Testy sprawności fizycznej w Państwowej Straży Pożarnej

Okresowa ocena sprawności fizycznej strażaka obejmuje próbę wydolnościową i próbę sprawnościową. Do oceny sprawności fizycznej strażak może przystąpić po uzyskaniu zaświadczenia lekarskiego zawierającego wpis dokonany przez lekarza o treści: zdolny do ćwiczeń fizycznych.

Corocznej ocenie sprawności fizycznej podlega strażak:

  • w wieku do 50 roku życia;
  • w wieku powyżej 50 roku życia, jeżeli bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczych;
  • powyżej 50 roku życia, na własną prośbę, jeżeli nie bierze bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.

Ocenę sprawności fizycznej przeprowadza się w ciągu roku kalendarzowego w terminach:

  • od 01 czerwca do 30 lipca - dla wszystkich funkcjonariuszy;
  • od 15 września do 30 października - dla funkcjonariuszy, którzy uzyskali negatywną ocenę w pierwszym terminie, bądź nie przystąpili do testów z powodu zwolnienia lekarskiego.

Nie zaliczenie testów sprawności fizycznej w terminach podanych wyżej skutkuje uzyskaniem oceny niedostatecznej. Jeżeli strażak nie mógł podejść do terminu poprawkowego z powodu zwolnienia lekarskiego, jest obowiązany przystąpić do testów w najbliższym możliwym terminie po wygaśnięciu tegoż zwolnienia.

Próba wydolnościowa (zmodyfikowana metoda harwardzka) przeprowadzana jest przed próbą sprawnościową. Zasady i sposób przeprowadzenia podano poniżej.

Wyposażenie:

  • stopień o wysokości 30 cm dla kobiet;
  • stopień o wysokości 40 cm dla mężczyzn;
  • stoper;
  • metronom.

Wykonanie próby:

  • badanie przeprowadza się w stroju gimnastycznym;
  • metronom nastawia się na 120 uderzeń na minutę;
  • czas trwania pełnego ćwiczenia:

o   4 minuty dla kobiet;

o   5 minut dla mężczyzn

W ciągu podanego czasu badany wchodzi na stopień w ciągu 30 razy w ciągu 1 minuty.

Na hasło „raz” (pierwszy takt metronomu) badany stawia swą lewą stopę na stopniu, na hasło „dwa” (drugi takt metronomu) dostawia prawą stopę do lewej (na stopień) przy całkowitym wyproście w stawach kolanowych i biodrowym, na hasło „trzy” (trzeci takt metronomu) stawia lewą nogę na podłodze, a na hasło „cztery” (czwarty takt metronomu) prawą stopę dostawia do stopy lewej (na podłogę), przyjmując postawę zasadniczą.

Czas trwania jednego cyklu trwa 2 sekundy. Przy próbie zmiany rytmu należy pomóc badanemu donośnym sygnałem słownym.

Po upływie czasu trwania pełnego ćwiczenia, badany siada na krześle, a osoba prowadząca badania wykonuje pomiar częstości tętna przez 30 sekund, począwszy od 1 minuty po zakończeniu próby, następnie od 2 minuty oraz 4 minuty (3 pomiary przez 30 sekund).

Wskaźnik sprawności - FI oblicza się za pomocą następującego wzoru:

    Czas pracy w sek. x 100     

2 x suma trzech pomiarów tętna

Badany, który nie jest w stanie dokończyć próbę w założonym czasie, powinien tą próbę  przerwać. Próbę przerywa się również, jeśli badany w ciągu 20 sekund nie jest w stanie skorygować, bądź utrzymać rytmu wykonywania ćwiczenia. Badanym tym oblicza się wskaźnik wydolności, wstawiając do licznika wzoru cyfrę odpowiadającą ilości sekund wykonywania ćwiczenia x100. Pomiary tętna wykonuje się w sposób omówiony powyżej.

Wydolnościowy wskaźnik próby harvardzkiej – ocena „Harvard step-up test”.

 

         Wskaźnik wydolności                            Wynik – Ocena

              50 – 55                                               słaby

                    56 – 64                                            dostateczny

                     65 – 79                                               przeciętny

              80 – 89                                               dobry

                      90 i powyżej                                      bardzo dobry

 

W przypadku nieosiągnięcia minimalnego wskaźnika wydolności, strażaka nie dopuszcza się do zaliczenia testu sprawności fizycznej.

 


 

Testy sprawności fizycznej (TSF) dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej składają się z trzech prób sprawnościowych, zróżnicowanych ze względu na płeć strażaka.

Każdy strażak ma prawo do dwukrotnego odbycia każdej z prób sprawnościowych; zalicza się wynik korzystniejszy.

Próby dla kobiet:

a)      Siady proste z leżenia tyłem

Ćwicząca przyjmuje pozycję leżącą tyłem (na plecach) – KKG wzdłuż tułowia, KKD ustabilizowane (mogą być w lekkim rozkroku), współćwiczący przytrzymuje je w okolicach stawów skokowych lub ćwicząca umieszcza je pod szczebelkiem drabinki.

Wykonanie ćwiczenia polega na uniesieniu tułowia do pozycji pionowej.

Oceniający zalicza tylko prawidłowo wykonane powtórzenia, wymieniając kolejno liczby zaliczonych powtórzeń.

b)      Rzut piłką lekarską (2 kg) znad głowy

Ćwicząca ustawia się przed linią rzutu, nogi w rozkroku. Unosi piłkę oburącz za głowę  i wykonuje rzut. Odległość rzutu wyznacza punkt, w którym piłka zetknęła się z podłożem.

Przekroczenie linii w momencie wykonania rzutu lub bezpośrednio po rzucie unieważnia próbę.

c)      Bieg wahadłowy 4x10 m

Ćwicząca ustawia się przed linią startu (mety) w pozycji stojącej, obok chorągiewki  (klocka). Na sygnał rozpoczyna bieg na odległość 10 m do linii, na której ustawiona jest chorągiewka (klocek). Po obiegnięciu chorągiewki biegnie do linii startu (mety), obiega chorągiewkę i ponownie przebiega 10 m do chorągiewki  i powraca do miejsca startu na metę.

Oceniający zalicza wykonanie próby, jeśli ćwiczący pokonał pełne odległości pomiędzy oznaczeniami.

 

Próby dla mężczyzn

a)      Bieg na 50 m

Ćwiczący zajmuje pozycję startową (niska lub stojąca) przed linią startu. Na donośny sygnał "startera" rozpoczyna bieg.

Czas mierzony jest do momentu osiągnięcia klatką piersiową linii mety. Falstart powoduje powtórzenie startu.

 

b)      Bieg na 1000 m

Ćwiczący przyjmuje pozycję startową stojącą. Na sygnał „startera” rozpoczyna bieg. Czas mierzony jest do momentu przekroczenia linii mety klatką piersiową. Wygrywa zawodnik, który uzyska lepszy czas. Falstart powoduje powtórzenie startu.

c)      Podciąganie się na drążku

Ćwiczący zajmuje pozycję w zwisie na drążku (nachwytem lub podchwytem) - ramiona wyprostowane i pozostaje w bezruchu. Ćwiczący wykonuje podciągnięcia tak, żeby broda znalazła się ponad drążkiem, następnie wraca do pozycji wyjściowej (ramiona wyprostowane) i ponawia ewolucję.

Oceniający zalicza tylko prawidłowe wykonanie ćwiczenia, wymieniając kolejne liczby zaliczonych powtórzeń (słownie lub za pomocą gwizdka).

Podczas wykonywania ćwiczenia dozwolona jest praca nóg i tułowia.

 

Wyniki oceny sprawności fizycznej strażaka ewidencjonowane są w „Indywidualnej karcie oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej”.

Ocenę (w skali 1-6) wystawia się na podstawie średniej arytmetycznej uzyskanych punktów, z uwzględnieniem  punktów preferencyjnych, przyznanych w zależności od grupy wiekowej strażaka.

 

Punkty preferencyjne

                  Grupa wiekowa                       Wiek strażaka                   Pkt-y preferencyjne

                            I                                      do 29 lat                             0 pkt

                            II                                    30 – 34 lat                           10 pkt

                            III                                   35 – 39 lat                           20 pkt

                            IV                                   40 – 44 lat                           30 pkt

                            V                                    45 – 49 lat                           35 pkt.

                            VI                                  50 i powyżej                         40 pkt.

 

Skala ocen

                         Średnia arytmetyczna z pkt-ów                                                Ocena

                             + pkt-y preferencyjne                                       Cyfrowo                           Słownie

                                 Poniżej 45 pkt                                                   1                          niedostateczny

                                      46 – 50 pkt                                                   2                                  słaba

                                      51 – 55 pkt                                                   3                             dostateczna

                                      56 – 60 pkt                                                   4                                 dobra

                                      61 – 65 pkt                                                   5                            bardzo dobra

                                      66 pkt i powyżej                                           6                               wybitna

 

PM/12

Indywidualna karta sprawności fizycznej strażaka - przykład

Punktacja testów sprawności fizycznej

  • pdf TSF_-_punktacja.pdf - Tabela punktowa związana z testami sprawności fizycznej dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej